การสำรวจความพึงพอใจ ปี 2559 (ฉบับสมบูรณ์)

24 กระบวนการเปิดรับสื่อ Klapper (อ้างถึงใน ปรมะ สตะเวทิน, 2546) ได้กล่าวถึงทฤษฎีเกี่ยวกับกระบวนการใน การเลือกรับสาร (Selective Exposure) ซึ่งประกอบด้วยการกลั่นกรอง 3 ชั้น ดังนี้ 1. การเลือกเปิดรับ (Selective Exposure) หมายถึง แนวโน้มที่ผู้รับสารจะเลือกสนใจ หรือ เปิดรับข่าวสารที่สอดคล้องกับความคิดเห็น ความสนใจที่มีอยู่เดิม และพยายามหลีกเลี่ยงข่าวสารที่ ไม่สอดคล้องกับทัศนคติและความคิดเห็นเดิมของตน ทั้งนี้ เพราะการได้รับข่าวสารที่ไม่สอดคล้องกับ ความรู้ ความเข้าใจ หรือทัศนคติที่มีอยู่เดิม ก็จะก่อให้เกิดภาวะความไม่สมดุลทางจิตใจที่เรียกว่า “Cognitive Dissonance” ซึ่งบุคคลอาจลดภาวะความไม่สมดุลนี้ได้ โดยการเปลี่ยนทัศนคติ ความรู้ หรือพฤติกรรมการแสดงออก หรือเลือกสรรเฉพาะข่าวสารที่สอดคล้องกับความคิดเดิมของตน 2. การเลือกรับรู้ (Selective Perception) เมื่อบุคคลเลือกเปิดรับข่าวสารจากแหล่งใด แหล่งหนึ่งแล้ว ผู้รับสารจะเลือกรับรู้หรือเลือกตีความหมายของสารนั้นตามทัศนคติ ความเชื่อ ประสบการณ์ ความต้องการ ความคาดหวัง แรงจูงใจ สภาวะร่างกาย หรือสภาวะอารมณ์ในขณะนั้น เป็นต้น ดังนั้น ผู้รับสารจะตีความผิดพลาด หรือบิดเบือนข่าวสารให้มีทิศทางที่ตนเองพึงพอใจให้ สอดคล้องกับความคิดเห็น ความสนใจ หรือทัศนคติที่มีอยู่เดิม 3. การเลือกจดจํา (Selective Retention) เป็นแนวโน้มในการเลือกจดจําข่าวสารเฉพาะ ส่วนที่ตรงกับความในใจ ความต้องการ ทัศนคติของตนเอง และมักจะลืมในส่วนที่ตนเองไม่สนใจ เรื่องที่ขัดแย้งหรือเรื่องที่ค้านกับความคิดเห็นของตนเอง ดังนั้น การเลือกจดจําเนื้อหาของสารที่ได้รับ จึงเป็นการช่วยเสริมทัศนคติ หรือความเชื่อเดิมของผู้รับสารให้มีความมั่นคงยิ่งขึ้น และเปลี่ยนแปลง ยากขึ้น กล่าวคือ ความพร้อมที่จะจดจําสารของผู้รับสารจึงมักเกิดขึ้นกับคนที่พร้อมจะเข้าใจ และ พร้อมที่จะลืมสําหรับคนที่ไม่พร้อมจะเข้าใจ ดังนั้น กระบวนการเลือกสรรของมนุษย์จึงเปรียบเสมือน เครื่องกรองข่าวสารในการรับรู้ของมนุษย์เรา การสื่อสารและสื่อ ความหมายของการสื่อสาร ปริญ ลักษิตานนท์ (2544) ได้ให้ความหมายว่า การสื่อสาร หมายถึง กระบวนการในการ ถ่ายทอดความคิด เพื่อให้เกิดความคิดร่วมกัน และแสดงพฤติกรรมตามวัตถุประสงค์ของผู้ส่งสาร ถวิล ธาราโภชน์ และ ศรัณย์ ดําริสุข (2543) ได้ให้ความหมายว่า การสื่อสาร คือ การส่ง ข่าวสารข้อเท็จจริง ความคิดเห็น หรืออารมณ์ จากคนหนึ่งไปยังอีกคนหนึ่งหรือหลายคนเพื่อให้เกิด ความเข้าใจร่วมกัน