โครงการศึกษาประวัติสวนทุเรียนนนท์ ฯ

21 เลือกเมล็ดที่ดีและดินที่เขาใช้เพาะก็ดีด้วย นอกจากนั้นเขายังรู้วิธีว่าจะเพาะอย่างไร ซึ่งฉันไม่ สามารถทาได้เช่นเขาเมื่อฉันเอามาปลูก ฉันต้องดูแลใส่ปุ๋ยเสมอเพราะดินที่นี่ไม่ดี ต้องคอยรด น้าพรวนดินบ่อยๆ ต้องเอาหญ้าและต้นไม้ที่ไม่ดีออก เด็ดดอกใบที่เสียๆทิ้ง คนเราก็เหมือนกัน ถ้ามีพันธุ์ดี เมื่อเป็นเด็กก็แข็งแรง ฉลาด เมื่อพ่อแม่คอยสั่งสอน เด็ดเอาของที่เสียออก และหา ปุ๋ยที่ดีใส่อยู่เสมอ เด็กคนนั้นก็จะเป็นคนที่เจริญและดีเหมือนกับต้นและดอกบานชื่นเหล่านั้น” (คณิตา เลขะกุล, 2549: 237) ด้วยเหตุนี้เองที่แสดงให้เห็นว่าพระองค์ทรงโปรดที่จะปลูกต้นไม้และเข้าพระทัยในเรื่องการ ปลูกต้นไม้ดีอย่างลึกซึ้ง ในทุกปีที่พระองค์เสด็จแปรพระราชฐานมายังสวิตเซอร์แลนด์ สิ่งที่พระองค์จะ ทรงกระทาเป็นอันดับแรก คือ การเสด็จออกไปเลือกซื้อเมล็ดกล้าพันธุ์ไม้ดอกไม้ เตรียมกระถาง ซึ่ง ราชองครักษ์ประจาพระองค์เล่าว่า “ในขณะที่พระองค์ประทับอยู่ที่ประเทศสวิตเซอร์แลนด์นั้น เมื่อเสด็จไปถึง สวิตเซอร์แลนด์ก็จะทรงเริ่มปลูกต้นไม้กระถางประดับที่เฉลียง บางครั้งก็จะเสด็จไปยังป่าซึ่งไม่ ไกลจากที่ประทับนัก เพื่อเอาดินที่มีใบไม้แห้งทับถมจนสมบูรณ์มาใช้ พอจะเสด็จกลับ ประเทศไทย ก็จะทรงเอาดินไปคืนที่ป่านี้เรียบร้อยอย่างเดิม” (ทีมงานเฉพาะกิจมติชน, ม.ป.ป.: 72) เรื่องเล่านี้สะท้อนให้เห็นว่าพระองค์ทรงมีความรักและความเข้าใจในการปลูกต้นไม้เพียงใด โดยเฉพาะเมื่อแรกเริ่มโครงการพัฒนาดอยตุง ทรงเล่าพระราชทานว่า “ฉันจาได้ แถวนี้ป่าโล้นมาตั้ง 20 ปีมาแล้ว เรื่องปลูกป่านี่ฉันชอบและอยากทามานานแล้ว” ทุกครั้งที่ทรงงานปลูกต้นไม้ ไม่ว่าจะ เป็นการปลูกป่าหรือการเพาะกล้าไม้ที่ดอยตุงก็จะทรงทาอย่างละเอียดลออด้วยพระองค์เองทุกขั้นตอน ด้วยเหตุนี้เองจึงเป็นที่ประจักษ์รับรู้กันทั่วว่า สมเด็จย่าทรงรักต้นไม้อย่างมาก (ดวงดาว สุวรรณรังษี, 2533: 70-72) ด้วยพระราชปณิธานอันแรงสมเด็จย่านั้น จึงมีพระราชประสงค์ที่จะเห็นป่าของประเทศ ไทยมีสภาพอุดมสมบูรณ์ ไปด้วยไม้ผล ไม้ดอก และไม้ทางเศรษฐกิจ ประเด็นสาคัญที่ทรงคานึงถึง คือ จะทาอย่างไรที่จะรักษาสภาพแวดล้อมทางธรรมชาติให้ยั่งยืนด้วยการสร้างจิตสานึกให้ผู้คนในชาติ รู้จัก อนุรักษ์ธรรมชาติและพัฒนาวิธีการใช้ทรัพยากรธรรมชาติให้มีประสิทธิภาพ โดยเริ่มต้นจากการที่จะทา อย่างไรให้ประชาชนได้มีส่วนร่วมมือกันปลูกต้นไม้ เพื่อฟื้นฟูสภาพป่าของประเทศให้กลับมามีสภาพที่ สมบูรณ์ดังเดิม ซึ่งในเรื่องนี้พระองค์ทรงตระหนักดีว่าไม่ใช่เรื่องง่าย และนี่ก็กลายเป็นจุดเริ่มต้นของ มูลนิธิแม่ฟ้าหลวงและโครงการพัฒนาดอยตุง เมื่อพุทธศักราช 2530 (สานักงาน กปร, 2539)