โครงการศึกษาประวัติสวนทุเรียนนนท์ ฯ

22 สมเด็จย่ากับโครงการพัฒนาดอยตุง “ฉันจะปลูกป่าที่ดอยตุง” พระราชกระแสรับสั่งของสมเด็จย่าที่ตรัสเมื่อวันที่ 15 มกราคม พ.ศ. 2530 ซึ่งเป็นมหามงคลวโรกาสที่สมเด็จย่า ได้เสด็จพระราชดาเนินพร้อมด้วย สมเด็จพระเจ้าพี่ นางเธอ เจ้าฟ้ากัลยาณิวัฒนา กรมหลวงนราธิวาสราชนครินทร์ ไปทอดพระเนตรบริเวณที่เห็นสมควร จะสร้างพระตาหนัก เพื่อการทรงงานเพื่อพสกนิกรทั้งหลาย โครงการพัฒนาดอยตุงจึงถือเป็นโครงการ ในพระราชดาริที่สาคัญของสมเด็จย่าซึ่งเริ่มขึ้นเมื่อพระองค์ทรงมีพระชนมายุ 88 พรรษา (สานักงาน กปร, 2539: 13) สมเด็จย่าทรงมีวิสัยทัศน์ (vision) ที่ก้าวไกล กับการพัฒนา “คน” พระองค์ทรงเริ่มมีแนว พระราชดาริที่จะ “ปลูกคน” พร้อมกับ “ปลูกสิ่งแวดล้อม” (สานักงาน กปร., 2539) โดยตั้งแต่ก่อนปี พ.ศ. 2507 พระองค์ทรงเสด็จพระราชดาเนินทรงเยี่ยมเยียนราษฎรในพื้นที่ต่างๆ ทั่วประเทศ พร้อม กับได้ศึกษาและสารวจสภาพธรรมชาติ สิ่งแวดล้อม และชีวิตความเป็นอยู่ของผู้คนโดยเฉพาะในถิ่น ทุรกันดาร พระองค์ทรงพบว่ายังมีประชาชนจานวนมากในท้องถิ่นห่างไกล ประสบปัญหาความยากจน เพราะขาดการศึกษาและขาดการดูแลรักษาสุขภาพอนามัยที่ดี ทาให้ไม่อาจจะพัฒนาตนเองและมีชีวิต ความเป็นอยู่ที่ดีได้ ในช่วงกลางปี พ.ศ. 2530 สมเด็จย่าได้ทรงริเริ่มโครงการพัฒนาดอยตุง ด้วยพระประสงค์อัน แน่วแน่ที่จะทรงช่วยฟื้นฟูสภาพป่าเสื่อมโทรมบางส่วนในประเทศไทยให้กลับมาเป็นป่าสมบูรณ์อีกครั้ง หนึ่ง ทั้งนี้ป่าที่ปลูกขึ้นใหม่และชุมชนที่อาศัยอยู่ดั้งเดิมในบริเวณนั้น จะต้องสามารถอยู่ร่วมกันได้อย่าง พึ่งพิงต่อกัน และทาให้ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดีขึ้น โครงการพัฒนา “ดอยตุง” ชื่อที่ได้มาจาก ขุนเขาลูกหนึ่งของเทือกดอยขุนน้านางนอน บริเวณตอนเหนือของประเทศไทย อยู่ในเขตอาเภอแม่จัน และอาเภอแม่สาย จังหวัดเชียงราย มีพื้นที่บางส่วนติดกับประเทศพม่า (จุรีย์ ลิกขะไชย, 2543: 137- 138) ครอบคลุมพื้นที่ ประมาณ 93,515 ไร่ (ประมาณ 150 ตารางกิโลเมตร) เดิมเป็นพื้นที่ป่าเสื่อม โทรม มีลักษณะเป็นภูเขาหัวโล้น (ทีมงานเฉพาะกิจมติชน, ม.ป.ป.) ประชาชนในท้องถิ่นทาการเกษตร แบบไร่หมุนเวียน (ไร่เลื่อนลอย) ภูมิประเทศเป็นทิวเขาและต้นน้าลาธารสลับซับซ้อน ประชากรส่วน ใหญ่เป็นชาวไทยภูเขา กลุ่มอีก้อ มูเซอ ไทยใหญ่ จีนฮ่ออพยพ ลัวะ และชาวไทยพื้นราบ จานวน 10,299 คน จาก 27 หมู่บ้าน อาศัยอยู่เป็นกลุ่มๆ อย่างกระจัดกระจาย มีภาษาที่ใช้สื่อสารเป็นของ ตนเองแต่ละกลุ่ม นับถือศาสนาพุทธ คริสต์ และมีการทาพิธีเคารพเซ่นไหว้ผีบรรพบุรุษ ก่อนที่จะเกิดเป็นโครงการพัฒนาดอยตุงนั้น สมเด็จย่าทรงเห็นว่าพื้นที่บริเวณนี้ นอกจากจะ เป็นป่าแห้งแล้งเสื่อมโทรมแล้ว ประชาชนยังใช้เป็นแหล่งปลูกพืชยาเสพติด พื้นที่ทั้งหมด 40,000- 50,000 ไร่ เคยปลูกฝิ่นได้ผลผลิตสองตันครึ่งต่อปี ทาให้พื้นที่นี้เคยอยู่ภายใต้อานาจของผู้มีอิทธิพล ที่ ถูกใช้เป็นพื้นที่สนามรบและค้ายาเสพติด การปกครองจึงทาได้ยากลาบาก ข้าราชการไม่สามารถเข้า