โครงการศึกษาประวัติสวนทุเรียนนนท์ ฯ

12 จากนั้นเสด็จฯ ไปทรงปฏิบัติหน้าที่เป็นแพทย์ประจาที่โรงพยาบาลแมคคอร์มิค จังหวัดเชียงใหม่ ในเดือน เมษายน พ.ศ. 2472 พระองค์ทรงงานด้วยพระวิริยะอุตสาหะจนพระสุขภาพทรุดโทรม ประชวรอยู่นาน 4 เดือน และเสด็จสวรรคต ณ วังสระปทุม เมื่อวันที่ 24 กันยายน พ.ศ. 2472 นับแต่นั้นมาสมเด็จย่าต้อง ตกอยู่ในสภาวะเป็นหม้ายตั้งแต่มีพระชนมายุเพียง 29 พรรษา จึงทรงต้องเป็นทั้งพระชนก และพระชนนี รับภาระดูแล อบรมสั่งสอนพระธิดาและพระโอรสทั้งสามพระองค์เพียงลาพังไปโดยปริยาย ภาระอันใหญ่หลวง: แม่หม้ายลูกสาม พระราชมารดาของ 2 รัชกาล การเสด็จสวรรคตของพระบรมราชชนก ได้ทาให้สมเด็จย่า ต้องเป็นหม้ายและเลี้ยงลูกทั้งสาม เพียงลาพังคนเดียวตั้งแต่อายุยังน้อย ขณะนั้นพระธิดาพระองค์โตมีพระชนมายุ 6 พรรษา พระโอรส พระองค์กลางพระชนมายุ 4 พรรษา และพระโอรสพระองค์เล็กเพิ่งจะมีพระชนมายุได้เพียง 1 พรรษา 9 เดือน แต่สมเด็จย่าได้ทรงปฏิบัติตนอยู่ในกรอบประเพณีอันดีงาม และเอาใจใส่เลี้ยงดูพระธิดาและ พระโอรสเป็นอย่างดี จนกระทั่งสมเด็จพระพันวัสสาฯ ถึงกับตรัสชมพระสุณิสาให้พระญาติผู้ใหญ่ใกล้ชิด ฟังว่า “สังวาลย์เป็นคนฉลาด แม้กาลังตกอยู่ในความทุกข์ การจะตอบก็ยังมีสติไตร่ตรองก่อนตอบ หาได้ ยากในผู้หญิงทั่วไป...ฉันจึงแน่ใจ” (โครงการไทยศึกษา, 2527:82) พร้อมกับทรงให้ความไว้วางพระราช หฤทัยในการอบรมเลี้ยงดูพระราชนัดดาทั้งสามพระองค์โดยมิไปก้าวก่ายแต่ประการใด สมเด็จย่า พร้อมทั้งเจ้านายเล็กๆทั้งสามพระองค์ ได้ทรงประทับอย่างเรียบง่าย ณ พระตาหนัก ใหม่ ทางด้านทิศตะวันตกของวังสระปทุม ติดกับถนนพญาไท แต่แล้ววันหนึ่งก็เกิดเหตุการณ์ผันผวนทาง การเมืองครั้งใหญ่ในประวัติศาสตร์ทางการเมืองของประเทศไทย เช้าตรู่ของวันที่ 24 มิถุนายน พ.ศ. 2475 คณะราษฎรซึ่งประกอบไปด้วยทหารบก ทหารเรือ และพลเรือนรวม 93 คน ได้ก่อการปฏิวัติเพื่อ เปลี่ยนแปลงการปกครองจากระบอบสมบูรณาญาสิทธิราชย์มาเป็นระบอบประชาธิปไตย โดยมี รัฐธรรมนูญเป็นกฎหมายสูงสุดในการปกครองประเทศ และมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุขอยู่ภายใต้ รัฐธรรมนูญ ด้วยเพราะทรงเห็นแก่ประโยชน์และความสงบสุขราษฎรโดยทรงมีพระประสงค์ไม่อยากให้เกิด การจราจลเสียหายแก่บ้านเมืองจนเกิดเหตุการณ์นองเลือด อันจะส่งผลเสียอย่างยิ่งต่อชาติบ้านเมือง พระบาทสมเด็จพระปกเกล้าเจ้าอยู่หัว รัชกาลที่ 7 ได้ทรงยอมรับข้อเสนอของคณะราษฎรเป็น พระมหากษัตริย์ที่อยู่ภายใต้การปกครองระบอบใหม่ ประกอบกับพระองค์ก็ทรงมีพระราชดาริที่จะ เปลี่ยนแปลงการปกครองเป็นระบอบประชาธิปไตยอยู่แล้ว การเปลี่ยนแปลงระบอบการปกครองของ ประเทศไทยจึงเกิดขึ้นโดยสงบ