แผนปฏิบัติการป้องกันการทุจริต พ.ศ.๒๕๖๔

ส่วนที่ ๑ บทนำ ๑) หลักกำรและเหตุผล (สภำพปัญหำกำรทุจริตขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น) เจตนารมณ์ของรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ. ๒๕๕๐ มาตรา ๗๘ ต้องการให้มีการกระจาย อานาจสู่ท้องถิ่นโดยให้ท้องถิ่นพึ่งตนเองและตัดสินใจในกิจการของท้องถิ่นได้เอง ส่งเสริมให้องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่นมีส่วนร่วมในการดาเนินการตามแนวนโยบายพื้นฐานแห่งรัฐดาเนินการพัฒนาเศรษฐกิจของท้องถิ่น ระบบสาธารณูปโภค ระบบโครงสร้างพื้นฐานสารสนเทศในท้องถิ่นให้ทั่วถึงและเท่าเทียมกันทั่วประเทศ นอกจากนั้นรัฐธรรมนูญยังระบุให้มีกฎหมายกาหนดแผนและขั้นตอนการกระจายอานาจ โดยคานึงถึงการ กระจายอานาจเพิ่มตามระดับความสามารถขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น จะเห็นได้ว่าเจตนารมณ์ของ รัฐธรรมนูญฯ มาตราดังกล่าวได้เน้นถึงความเป็นอิสระในการบริหารจัดการหรือการตอบสนอง ความต้องการ ของท้องถิ่นตามหลักการปกครองตนเอง ซึ่งเป็นสาระสาคัญของการปกครองส่วนท้องถิ่น และเน้นถึงหลักการ ถ่วงดุลอานาจในการตรวจสอบการทุจริต โดยในการตรวจสอบ ป้องกัน และปราบปรามการกระทาอันเป็นการ ทุจริตในองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นนั้นหน่วยงานระดับท้องถิ่นที่มีหน้าที่รับผิดชอบโดยตรง คือ ผู้ว่าราชการ จังหวัด ซึ่งกากับดูแลองค์การบริหารส่วนจังหวัด เทศบาล หรือเทศบาลเมืองและนายอาเภอ ซึ่งกากับดูแล เทศบาลตาบลและองค์การบริหารส่วนตาบล อย่างไรก็ตาม ปัญหาที่เกิดขึ้นคือ หลักการแบ่งแยกอานาจนี้มัก ถูกทาลายลงเนื่องจากฝ่ายบริหารและฝ่ายนิติบัญญัติมีส่วนเกี่ยวข้องกันในการแบ่งผลประโยชน์จากการกระทา อันเป็นการทุจริตต่อหน้าที่ร่วมกัน จึงทาให้กลไกในการตรวจสอบ ป้องกัน และปราบปรามทุจริตในระดับ ท้องถิ่นดังกล่าวไม่มีประสิทธิภาพ เพราะอาจมีการทุจริตกันเองในองค์กรเสียด้วยซ้า นอกเหนือจากหน่วยงาน ในระดับท้องถิ่นแล้ว ยังมีหน่วยงานใหญ่ระดับประเทศที่รับผิดชอบหน้าที่ดังกล่าว เช่น คณะกรรมกำรป้องกัน และปรำบปรำมกำรทุจริตแห่งชำติ ซึ่งเป็นองค์กรอิสระตามรัฐธรรมนูญที่มีอานาจหน้าที่ด้านป้องกัน ปราบปราม และตรวจสอบทรัพย์สินของผู้บริหารและสมาชิกขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นได้ หากพบว่ามี การทุจริตจริง คณะกรรมการป้องกันและปราบปรามการทุจริตแห่งชาติมีอานาจส่งเรื่องให้ศาลฎีกาแผนก คดีอาญาของผู้ดารงตาแหน่งทางการเมืองพิจารณาวินิจฉัยและยึดทรัพย์สินที่ได้มาจากการกระทาความผิดตก เป็นของแผ่นดินได้ หน่วยงานต่อมา คือ คณะกรรมกำรตรวจเงินแผ่นดิน มีอานาจตรวจสอบการใช้จ่ายเงินขององค์กร ปกครองส่วนท้องถิ่น หากพบว่ามีการทุจริตก็มีอานาจส่งเรื่องให้อัยการสูงสุดดาเนินคดีอาญาได้ นอกจากนี้ยังมี หน่วยงานอื่น ๆ ที่สาคัญ ได้แก่ สานักงานป้องกันและปราบปรามการฟอกเงิน สานักงานตารวจแห่งชาติ กรมสอบสวนคดีพิเศษ และสานักงานคณะกรรมการการเลือกตั้ง เป็นต้น หน่วยงานเหล่านี้มีส่วนช่วยในการ ตรวจสอบการบริหารและดาเนินการขององค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้อยู่ในกรอบวินัยที่ดี หากพบว่ามีการ