ปากเกร็ดนครแห่งความสุข the city of happiness

20 สมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี องค์นายิกากิตติมศักดิ์ของมูลนิธิสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ ทรงห่วงใย ในสถานการณ์อุทกภัยเมื่อปีพุทธศักราช 2554 ได้ทรงมีพระราชด�ำริให้ผู้ว่าราชการจังหวัดนนทบุรี พิจารณาในการอนุรักษ์พันธุ์ทุเรียน ของจังหวัดนนทบุรีที่ถูกน�้ำท่วม และในสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ นนทบุรี ควรปลูกทุเรียนเพื่อเป็นศูนย์เรียนรู้และอนุรักษ์สวนทุเรียนนนท์ด้วย จังหวัดนนทบุรีได้ด�ำเนินการสนองพระราชด�ำริ โดยจัดท�ำโครงการอนุรักษ์สวนทุเรียนนนท์ขึ้นในพื้นที่ 7 ไร่ บริเวณสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์นนทบุรี จากความร่วมมือของทุกภาคส่วนในจังหวัดนนทบุรีจึงเกิดขึ้นเมื่อเดือนมิถุนายน 2555 โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี เสด็จพระราชด�ำเนินทรงเปิดโครงการเมื่อวันที่ 30 กันยายน 2558 การพัฒนาโครงการได้ก�ำหนดพื้นที่ออกเป็น 3 ส่วนคือ ส่วนที่ 1 ส่วนลานทรงปลูก ได้ด�ำเนินการปรับปรุงพื้นที่เป็นสวนทุเรียนนนท์จ�ำลอง ปลูกไม้แซม ทองหลาง มังคุดและอนุบาลทุเรียนพันธุ์เมืองนนท์ จ�ำนวน 3 พันธุ์ ได้แก่ พันธุ์ก้านยาว กระเทยเนื้อขาว และพันธุ์กลีบสมุทร โดยสมเด็จพระเทพรัตนราชสุดาฯ สยามบรมราชกุมารี ทรงปลูกทุเรียนพันธุ์กระเทยเนื้อขาว ส่วนที่ 2 ส่วนพิพิธภัณฑ์พื้นบ้าน ได้ด�ำเนินการก่อสร้างเป็นอาคารเรือนไทย พื้นที่ประมาณ 300 ตรม. และ จัดท�ำเป็น “พิพิธภัณฑ์ แห่งการเรียนรู้ทุเรียนนนทบุรี” เพื่อจัดแสดงพระราชประวัติ สมเด็จพระศรีนครินทราบรม ราชชนนี ข้อมูลต้นไม้ประจ�ำสวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ 12 สวนทั่วประเทศ ข้อมูลการอนุรักษ์พันธุกรรมทุเรียนนนท์และ ภูมิปัญญาชาวนนท์ จากค�ำบอกเล่า โดยจัดท�ำเป็นส่วนจัดแสดงสื่อเสมือนจริง รวมทั้งการน�ำเสนอสภาพพื้นที่สวนทุเรียน จังหวัดนนทบุรีตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน และแนวโน้มที่จะส่งผลกระทบให้วิถีชาวนนท์เปลี่ยนแปลงไป การอนุรักษ์ พันธุกรรมทุเรียนนนท์ วิธีการปลูกตามภูมิปัญญาแต่ละ อ�ำเภอและถ่ายทอดความรู้ลงในกลุ่มเด็กเยาวชนและชุมชน ซึ่ง ศูนย์เรียนรู้พร้อมที่จะเปิดให้บริการได้ ประมาณปีพุทธศักราช 2560 ส่วนที่ 3 ส่วนสวนทุเรียน ได้ด�ำเนินการปรับสภาพพื้นที่ พัฒนาคุณภาพดิน โดยใช้ดินจากสวนทุเรียน จังหวัดนนทบุรี และด�ำเนินการจัดท�ำเป็นร่องสวนตามวิถีชาวสวนนนท์ จ�ำนวน 6 ร่อง และสืบเสาะหากล้าพันธุ์ ทุเรียน จ�ำนวน 60 สายพันธุ์ ปลูกลงในพื้นที่ตามภูมิปัญญา ของแต่ละพื้นที่ที่มีความแตกต่างกัน โดยก�ำหนดการ ปลูกทุเรียนนนท์ พันธุ์ต่างๆ สลับกับการปลูกทองหลาง มังคุด กล้วย จัดท�ำระบบนิเวศน์ ระบายน�้ำ และเพาะเลี้ยงปลาในร่องสวน เพื่อตรวจวัดคุณภาพน�้ำด้วยวิธีธรรมชาติปลูกหญ้าแฝก เพื่อป้องกันการทรุดตัวของ ดินร่องน�้ำสวน โดยรอบจังหวัดนนทบุรี ได้ด�ำเนินการปลูกทุเรียนนนท์ระยะแรก จ�ำนวน 26 สายพันธุ์ เมื่อเดือน พฤษภาคม 2557 และระยะที่ 2 อีกจ�ำนวน 24 สายพันธุ์ในช่วงเดือนพฤษภาคม 2558 ซึ่งเป็นช่วงเวลาที่ เหมาะสมในการปลูกทุเรียนของจังหวัดนนทบุรี ทุเรียนนนท์ 60 สายพันธุ์ ปัจจุบันทุเรียนเจริญเติบโตความสูง ของต้นประมาณ 1-2 เมตร ดินน�้ำในร่องสวนมีคุณภาพเหมาะสม และได้รับการดูแลโดยปราชญ์ทุเรียนนนท์ อย่างต่อเนื่อง เพิ่มพื้นที่สีเขียว....ผ่าน โครงการอนุรักษ์สวนทุเรียนนนท์ สวนสมเด็จพระศรีนครินทร์ นนทบุรี