โครงการศึกษาประวัติสวนทุเรียนนนท์ ฯ

16 1.2 ปัจจัยที่เร้าความสนใจจากภายใน ปัจจัยที่เร้าความสนใจจากภายใน หมายถึง ปัจจัยด้านจิตวิทยา ดังนั้นการสร้างความสนใจเพื่อให้เกิดการรับรู้จึงควรคํานึงถึงปัจจัย ทางด้านจิตวิทยาบางประการ ดังนี้ 1.2.1 ความตั้งใจ เป็นการเตรียมพร้อมของมนุษย์เพื่อรับสัมผัสให้ได้ ชัดเจน เป็นสิ่งที่ทําให้มนุษย์เลือกตอบสนองแก่สิ่งเร้าบางชนิด 1.2.2 แรงขับ เป็นแรงกระตุ้นให้ทํากิจกรรมต่าง ๆ 1.2.3 อารมณ์ หรือคุณภาพของจิตใจ ถ้าหากอารมณ์ดีจิตใจแจ่มใสปลอด โปร่งจะสามารถแปลความหมายของการรับสัมผัสได้ถูกต้องกว่าขณะที่อารมณ์ขุ่นมัวหรือจิตใจได้รับ ความกระทบกระเทือน 1.2.4 ความสนใจ หมายถึงความโน้มเอียงที่จะแสดงบทบาทและเข้าร่วม ในกิจกรรมหนึ่ง ๆ (Thorndike, อ้างถึงในกฤษณา ศักดิ์ศรี, 2530, หน้า 214) เป็นพฤติกรรมขั้นต้นที่ ก่อให้เกิดการรับรู้และการเรียนรู้ในโอกาสต่อไป 1.2.5 สติปัญญา เป็นความสามารถขั้นสูงของมนุษย์แต่ละคนในการ ผสมผสานระหว่างอารมณ์ความรู้สึกกับความคิดอย่างเป็นเหตุเป็นผล สติปัญญาจึงเป็นผลสรุปองค์ ความรู้ทั้งมวล 2. การรับรู้นิทรรศการตามแนวทฤษฎีจิตวิทยา ตามทฤษฎีของกลุ่มเกสตอลท์ (Gestalt Theory) ซึ่งมีแนวคิดว่าองค์ประกอบสําคัญของภาพ หรือสิ่งเร้าที่เรารับรู้โดยทั่วไปมี 2 ส่วนคือภาพและพื้น ดังนั้น การรวมกันของภาพและพื้นจึงถือเป็น กฎสําคัญของการจัดสิ่งเร้าเพื่อการกระตุ้นความสนใจซึ่งมีหลักสําคัญ 4 ประการ ได้แก่ 2.1 หลักของความใกล้ชิด หมายถึง สิ่งเร้าที่อยู่ใกล้กันทําให้เรามีแนวโน้มที่จะรับรู้ เป็นพวกเดียวกันมากกว่าสิ่งที่อยู่ห่างกัน (ภาพที่ 1.9) ประโยชน์ในการนําหลักของความใกล้ชิดมาใช้ กับการจัดนิทรรศการคือ สะดวกต่อการรับรู้และการเรียนรู้ของผู้ชม ทําให้ดูเป็นกลุ่มเป็นก้อนหรือเป็น ชุด ง่ายต่อการตรวจสอบจํานวนวัสดุที่จัดแสดง ภาพที่ 9 หลักของความใกล้ชิด ที่มาของภาพ : ศิริโสภาคย์ บูรพาเดชะ, 2529, หน้า 104