20 ทศวรรษนครปากเกร็ด

: 11 วิถีริมน้ำ� ชุมชนเมือง และการพัฒนา ที�ปรากฏในหนังสือในอักขราภิธานศรับท์ ของห อบรัดเล์ พ.ศ.2416 ดังน้�น ทางลัดที�เป็นทางนำ��เล็กๆ ที�เรี กว่่า เกร็ด หรือ เตร็็ จ นี้� จึึงมีี าก่อน ที� ะมีีการขุดคลองลัดเป็นทางการเมื่�อ พ.ศ. 2265 เพราะปรากฏ เกร็ด หรือ ทางนำ��ซึ่่�งเป็นคลองลัดในแผนที�ของ ชา างชาิ ก่อน พ.ศ. 2265 อยู่่�ใน แผนที�ดังกล่า แล้ ขุุด ยายคลองลัด เพื�อพัฒนาการค้า การู ต ค า เจริิญรุ่�งเรืองของกรุงศรี อุ ธ า ได้พัฒนาเป็นศูน์ การค้าที�สำ�คััญ ในภููมิภาค มีีเรือสินค้าชา างประเทศ จำำ�น น ากเดินทางเข้า าิ ด อกับ ทางการค้าและการทููตกัับกรุงศรีุ ธ า เพื�ออำ�น ค า สะด กรวมทั้้�งลด ระ ะทางในการเดินทางทางเรือ ส เด็ พระเจ้้าอยู่่�หััวท้า สระโปรดเกล้า ให้ขุด คลองลัดเกร็ดเมื่�อ พ.ศ.2265 เมื่�อขุดคลองลัดเกร็ดแล้ เรือแพ ที�ผ่านไป าในบริเ ณบ้านปากเกร็ดที� คลองลัดเกร็ดนี� อ ได้รับค า สะด ก ร ดเร็ ในการเดินทาง ลำ�นำ��เจ้้าพระ า ได้เปลี� นทางนำ��ด้ การไหลผ่านคลอง ลัดเกร็ด กระแสนำ��ได้กัดเ าะตลิ่่�ง น ทำ�ให้คลองลัดกว้้างขึ�น และทำ�ให้สภาพ ของเกาะปรากฏชัดเ นขึ�น ทางด้านใ้ ของเกาะอยู่่�ใกล้ที�ตั้้�ง ของด่านขนอน บ้านปากเกร็ด บริเ ณ ปากคลองลัดด้ านใ้ึ ง เ รี กว่่ า บ้านปากด่าน สมเด็จพระเจ้าตากสินมหาราช รงชุบชีีวี คนนนุ รีพ้นความุ กข์์ยาก หลัง ากที�กรุงศรีอุ ธ า้ องล่่มสลา เพราะภั ากพม่่าข้าศึก ด้ พระบารมีี ของส เด็ พระเจ้้า ากสิน หาราชทรงกอบกู้เอกราชส่�ส า ประเทศ คนนนทบุรีใ้ ร่่ม พระบารมีี ได้กลับฟื้้�นคืนส่�เมืืองนนท์ ใน าระนี�มีีชา อ อพ พ าขอพึ�งพา พระบร โพธิส ภาร นำ�โด พ าเจ่่ง หััวหน้า อ โปรดเกล้าฯ ให้ าอยู่่�รักษาด่านขนอน ที�บ้านปากเกร็ด เมืืองนนทบุรี ด่านขนอนบ้านปากเกร็ด และชุ ชนคนปากเกร็ดได้กลับ ฟื้้�นคืน าอีกคร้�ง ตั�งอำ�เภอบ้้านแหลมใหญ่่และเกาะศาลากุน ต่อมาเป็นอำ�เภอปากเกร็ด เมื่�อมีีการ กฐานะบ้านแหล ใหญ่่ ให้เป็นอำ�เภอก่อน ร.ศ. 116 (พ.ศ. 2441) มีีชื�อว่่า อำ�เภอบ้านแหล ใหญ่่และเกาะศาลากุน ด้ การนำ�พ้�นที�ของเกาะศาลากุน ไปร บอำ�เภอบ้านแหล ใหญ่่ด้ อ าเมื่�องประกาศใช้พระราชบััญญััิ ลักษณะปกครองท้องที� ร.ศ. 116 (พ.ศ. 2441) จึึงได้เปลี� นชื�ออำ�เภอเป็นอำ�เภอปากเกร็ด ส่่วนเกาะศาลากุน ได้ เปลี� นชื�อเป็น เกาะเกร็ด ในเ ลา อ า อาณาเข ของอำ�เภอปากเกร็ดเมื่�อแรกตั้้�งน้�น มีีพ้�นที�กว้้างใหญ่่ไพศาล าก โด เฉพาะพ้�นที�ทางทิศ ะวััน ก ดอำ�เภอบางเลน จัังหวััดนครปฐ และอำ�เภอ ลาดบััวหล ง จัังหวััดพระนครศรีอุ ธ า (รวมพื้้�นที�ของอำ�เภอบางบััวทองและอำ�เภอ ไทรน้อ้ ) พ.ศ. 2442 พ้�นที�อำ�เภอปากเกร็ด ทางทิศ ะวััน กได้แ กไปเป็นอำ�เภอ บางบััวทอง ( อ า พ.ศ. 2491 ได้แ กพ้�นที�ของอำ�เภอบางบััวทองบางส่่วนไปเป็น อำ�เภอไทรน้อ ) ปััจจุุบันนี� พ้�นที�ฝั่่�ง ะวัันออกของแม่่นำ��เจ้้าพระ าในอำ�เภอปากเกร็ด คือ พ้�นที� ของเทศบาลนครปากเกร็ด ครอบคลุมพื้�นที� 5 ำ�บล คือ ำ�บลปากเกร็ด ำ�บลบางพูด ำ�บลบาง ลาด ำ�บลคลองเกลือ และ ำ�บลบ้านใหม่่ โด สภาพพ้�นที�ส นผลไม้้ างๆ ได้เปลี� นเป็นที�รองรับการข า เป็นที�พักอาศั และการทำ�อุ สาหกรรม จ นอา กล่า ได้ว่่า พ้�นที�ฝั่่�ง ะวัันออกของปากเกร็ดนี� เป็นส่่วนหนึ�งของกรุงเทพ หานครด้ “ที่่�มาข้้อมูล....นน บุุรีีศรีีมหานค ”