องค์ความรู้อนุรักษ์สวนทุเรียนนนท์ตามแนวพระราชดำริ จัดพิมพ์ครั้งที่ ๓

บทน�ำ จังหวัดนนทบุรีเป็นแหล่งปลูกทุเรียนมายาวนาน และเป็นแหล่งพันธุกรรมส�ำคัญ ของพันธุ์ทุเรียน ซึ่งได้ชื่อว่ามีเอกลักษณ์โดดเด่นในเรื่องคุณภาพ แต่ในระยะเวลาหลายปี ที่ผ่านมาพันธุ์ทุเรียนและพื้นที่สวนทุเรียนเริ่มสูญหายไป เนื่องมาจากการพัฒนาเมืองที่รุกล�้ำ การปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตชาวสวนและสภาพภูมิอากาศของโลก ยิ่งไปกว่านั้น มหาอุทกภัยใน ภาคกลางของประเทศไทย ในปี พ.ศ. ๒๕๕๔ ได้สร้างความเสียหายรุนแรงต่อพื้นที่สวนทุเรียน โดยเฉพาะทุเรียนพันธุ์ท้องถิ่นหลายพันธุ์ที่เกรงว่าอาจสูญพันธุ์ไปแล้ว นนทบุรีเป็นแหล่งปลูกไม้ผลเก่าแก่ที่มีหลักฐานอ้างอิงมาตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยา และหนึ่งในผลไม้คุณภาพดีของจังหวัดนนทบุรีก็คือ ทุเรียน (Durio zibethinus L.) ซึ่งมีกล่าวถึง ในหลายแห่งว่ามีมากมายกว่า ๒๐๐ พันธุ์ มีเอกลัษณ์โดดเด่น เป็นชื่อเสียงของจังหวัดที่ควร ได้รับการอนุรักษ์ไว้ เพื่อเป็นต้นทุนในการปรับปรุงพันธุ์และพัฒนาผลผลิต รวมทั้งเพื่อรับมือ ต่อการเปลี่ยนแปลงของสภาวะแวดล้อม รวมทั้งสภาพภูมิอากาศในปัจจุบัน อันจะส่งผลให้ ทุเรียนนนท์ประสบปัญหาและอาจสูญพันธุ์ได้ โดยเฉพาะทุเรียนพันธุ์พื้นเมือง โครงการอนุรักษ์สวนทุเรียนนนท์จึงจัดท�ำขึ้นเพื่ออนุรักษ์ทุเรียนพันธุ์พื้นเมืองนนท์ จ�ำนวน ๖๐ สายพันธุ์ ภายใต้วิถีชาวสวนนนท์ด้วยการจ�ำลองพื้นที่สวนนนท์ ยกร่อง ปลูกไม้แซม สืบค้นกล้าพันธุ์ทุเรียนนนท์มาอนุรักษ์ ภายใต้ภูมิปัญญาของเกษตรกรในแต่ละพื้นที่ รวบรวม เป็นข้อมูลองค์ความรู้ในการอนุรักษ์ทุเรียนนนท์จากพื้นที่จริง เพื่อใช้เป็นข้อมูลในการศึกษา ค้นคว้า และปรับปรุงวิธีการในการปลูกทุเรียนนนท์พันธุ์ต่างๆ ได้ต่อไป เทศบาลนครปากเกร็ด อ�ำเภอปากเกร็ด จังหวัดนนทบุรี