องค์ความรู้อนุรักษ์สวนทุเรียนนนท์ตามแนวพระราชดำริ จัดพิมพ์ครั้งที่ ๓

สภาพสวน ในจังหวัดนนทบุรีเป็นสภาพสวนแบบ ยกร่องขนาดเล็กประกอบด้วยหลายร่องใน แต่ละขนัด ซึ่งทุกร่องสวนจะมีร่องน�้ำที่ออกแบบ ให้เชื่อมโยงถึงกันหมด และเชื่อมต่อไปยังล�ำราง สาธารณะรอบๆ แปลงปลูก(ขนัด) ซึ่งล�ำราง สาธารณะขนาดเล็กนี้ นอกจากจะใช้เพื่อการบริหาร จัดการน�้ำให้เหมาะสมกับความต้องการของ ต้นทุเรียนและสภาพแวดล้อมแล้ว ยังใช้เพื่อเป็น แนวแบ่งพื้นที่สวนอีกด้วย ดังนั้น ในสภาพดินของ จังหวัดนนทบุรีซึ่งเป็นพื้นที่ลุ่ม มีระดับน�้ำใต้ดินสูง เป็นดินเหนียวที่มีการระบายน�้ำไม่ดี ซึ่งท�ำให้ การปลูกทุเรียนในจังหวัดนนทบุรีจ�ำเป็นต้องท�ำ โคก เพื่อเพิ่มพื้นที่ในการดูดน�้ำให้แก่ต้นทุเรียน และมีการขยายขนาดโคกทุกปีเพื่อให้ต้นทุเรียน มีพื้นที่ส�ำหรับการดูดน�้ำ และธาตุอาหารมาก เพียงพอต่อความต้องการของต้นทุเรียนที่เพิ่มขึ้น จะเห็นได้ว่าแนวคิดการท�ำสวนที่เป็นภูมิปัญญา สะสมมานั้น สอดคล้องกับลักษณะความต้องการ ของต้นทุเรียน มีการปรับสภาพแวดล้อมในระบบ ดินให้เหมาะสม แนวคิดการจัดท�ำสวนทุเรียนในจังหวัด นนทบุรีในภาพรวมจะเหมือนกัน คือ จะต้อง บริหารจัดการน�้ำให้เหมาะสม โดยต้องปลูกต้น ทุเรียนบนร่องสวนที่มีการยกโคก และท�ำร่องน�้ำ เพื่อควบคุมระดับน�้ำใต้ ดินให้ มีปริมาณน�้ำ และมีการถ่ ายเทอากาศภายในบริเวณโคก สัมพันธ์กับสภาพฟ้าอากาศ ปริมาณน�้ำฝนและ ฤดูกาล ดังนั้น จะให้ความส�ำคัญกับการระบายน�้ำ ออกจากโคกดินอย่างรวดเร็ว ด้วยการท�ำแนว น�้ำไหลออกบริเวณรอบโคกปลูก และการควบคุม ระดับน�้ำในร่องน�้ำ ให้ต�่ำกว่าระดับพื้นดินบนท้องร่อง เสมอ ด้วยการท�ำประตูกันทางเชื่อมที่ติดต่อกับ ล�ำรางสาธารณะ และติดตั้งระบบปั๊มเพื่อสูบน�้ำเข้า หรือดูดน�้ำออกร่วมกับประตูน�้ำ 4