วารสารคาร์บ่อนต่ำ เมืองต้นไม้ (เล่มที่ 1)

8 รวมพลคนอนุรักษ์ต้นไม้ หญ้าแฝก ก� ำแพงมีชีวิต ช่วยอนุรักษ์ดิน น�้ ำ และ ปรับปรุงสภาพแวดล้อม โครงการอนุรักษ์สวนทุเรียนนนท์ หญ้าแฝก จัดเป็นหญ้าเขตร้ อนที่ขึ้นอยู่ ตามธรรมชาติ กระจัดกระจายทั่วไปในสภาพแวดล้อมต่าง ๆ ซึ่งในประเทศไทย จะพบหญ้าแฝกขึ้นอยู่ตามธรรมชาติในพื้นที่ทั่วไปจากที่ลุ่มจนถึง ที่ดอน สามารถขึ้นได้ในดินเกือบทุกชนิด มีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า Vetiveria zizanioides เป็นพืชตระกูลหญ้าขึ้นเป็นกอหนาแน่น เจริญเติบโตโดยการแตกกออย่างรวดเร็ว เส้นผ่าศูนย์กลางกอ ประมาณ30 เซนติเมตร ความสูงจากยอดประมาณ0.5 ถึง 1.5 เมตร ลักษณะใบแคบยาวประมาณ 75 เซนติเมตร ความสูงจากยอด ประมาณ 75 เซนติเมตร ความกว้างประมาณ 8 มิลลิเมตร ค่อน ข้างแข็ง หากน�ำมาปลูกติดต่อกันเป็นแนวยาวขวางแนวลาดเท ของพื้นที่ กอซึ่งอยู่เหนือดินจะแตกกอติดต่อกันเหมือนรั้วต้นไม้ สามารถกรองเศษพืชและตะกอนดิน ซึ่งถูกน�้ำชะล้างพัดพามา ตกทับถมดินติดอยู่กับกอหญ้าเกิดเป็นคันดินตามธรรมชาติได้ หญ้าแฝกเป็นพืชที่มีระบบรากลึกเจริญเติบโตในแนวดิ่งมากกว่า ออกทางด้านข้าง และมีจ�ำนวนรากมากจึงเป็นพืชที่ทนแล้งได้ดี รากจะประสานติดต่อกันแน่นหนาเสมือนม่านหรือก�ำแพงใต้ดิน สามารถกักเก็บน�้ำและความชื้นได้ ระบบรากแผ่ขยายกว้างเพียง 50 เซนติเมตร โดยรอบกอเท่านั้น ไม่เป็นอุปสรรคต่อพืชที่ปลูก ข้างเคียง จัดเป็นมาตรการอนุรักษ์ดินและน�้ำวิธีหนึ่งที่สามารถ ช่วยให้ดินมีความชื้นและรักษาหน้าดินเพื่อใช้ส�ำหรับปลูกพืช เศรษฐกิจ ซึ่งการใช้หญ้าแฝกในการอนุรักษ์ดินและน�้ำดังกล่าว เป็นวิธีการที่ง่ายมาก สามารถน�ำวิธีการนี้ไปใช้ในพื้นที่อื่น ๆ เพื่อ รักษาและอนุรักษ์สภาพแวดล้อมและอนุรักษ์ทรัพยากรธรรมชาติ ได้ เช่น พื้นที่สองข้างของทางคลองชลประทาน อ่างเก็บน�้ำ บ่อน�้ำ ป่าไม้ ป้องกันขอบตลิ่ง คอสะพาน ไหล่ถนน เป็นต้น