คู่มือปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยและการก่อสร้างอาคารในพื้นที่เสี่ยงภัยแผ่นดินไหว ฉบับประชาชน

2 คู่มือปฏิบัติเพื่อความปลอดภัยในพื้นที่เสี่ยงภัยแผ่นดินไหว 1. สาเหตุของแผ่นดินไหว แผ่นดินไหวเกิดจากการเคลื่อนตัวของแผ่นเปลือกโลกอย่างฉับพลัน ท�ำให้พลังงานความเครียดที่สะสมอยู่ในเปลือกโลกสลายออกมาในรูปแบบ ต่างๆ เช่น พลังงานความร้อน พลังงานเสียง รวมถึงคลื่นการสั่นสะเทือน (Seismic Wave) ซึ่งคลื่นการสั่นสะเทือนดังกล่าวจะส่งผลให้อาคาร ในบริเวณที่ได้รับผลกระทบเกิดการสั่นสะเทือนตามไปด้วย และหากการสั่น สะเทือนมีความรุนแรงมากพอก็อาจสร้างความเสียหายแก่อาคารหรือ สิ่งก่อสร้างได้ 2. พื้นที่เสี่ยงภัยแผ่นดินไหว พื้นที่เสี่ยงภัยแผ่นดินไหวในประเทศไทยสามารถจำ�แนกตามลักษณะ ความเสี่ยงได้เป็นสองบริเวณ ได้แก่ (1) บริเวณใกล้ศูนย์กลางแผ่นดินไหวในประเทศ ซึ่งบริเวณดังกล่าว ได้แก่ พื้นที่ใกล้แนวรอยเลื่อน (Faults) ที่มีข้อมูลทางธรณีวิทยาแสดงว่า รอยเลื่อนดังกล่าวมีพลังและมีศักยภาพ (Active Faults) ที่จะทำ�ให้เกิด แผ่นดินไหวขนาดกลางได้ เช่น รอยเลื่อนแม่จัน รอยเลื่อนแม่ทา ในจังหวัดทางภาคเหนือรอยเลื่อนเจดีย์สามองค์ในจังหวัดกาญจนบุรีเป็นต้น กรมทรัพยากรธรณีได้สำ�รวจข้อมูลรอยเลื่อนมีพลังในประเทศไทย โดยแบ่งออกเป็นกลุ่มรอยเลื่อนดังแสดงในรูปหน้าถัดไป (2) บริเวณที่มีสภาพดินฐานรากเป็นชั้นดินเหนียวอ่อนและชั้นดิน ดังกล่าวมีความหนามาก ซึ่งถึงแม้พื้นที่ดังกล่าวจะไม่ได้อยู่ใกล้รอยเลื่อนที่มี พลังก็ตาม แต่ดินอ่อนสามารถขยายแรงสั่นสะเทือนให้สูงขึ้นที่สามารถส่งผล กระทบต่ออาคารและสิ่งก่อสร้างได้ ตัวอย่างบริเวณดังกล่าว ได้แก่ พื้นที่ กรุงเทพมหานครและเขตปริมณฑล