องค์ความรู้อนุรักษ์สวนทุเรียนนนท์ ตามแนวพระราชดำริ

จังหวัดนนทบุรีมีชื่อเสียงเก่าแก่มา ตั้งแต่สมัยกรุงศรีอยุธยาว่าเป็นสวนผลไม้ที่อุดม สมบูรณ์ เป็นแหล่งพันธุกรรมส�ำคัญของผลไม้ เขตร้อน โดยเฉพาะพันธุ์ทุเรียนซึ่งได้ชื่อว่ามี เอกลักษณ์โดดเด่นในด้านคุณภาพ แม้ว่าจะเคย มีการจ�ำแนกพันธุ์ทุเรียนในประเทศไทยมาก่อน บ้างแล้ว ทั้งด้วยลักษณะสัณฐานวิทยาและ เทคโนโลยีชีวโมเลกุล แต่ก็นับได้ว่ามีการศึกษา น้อยมาก และยังไม่ครบถ้วนสมบูรณ์ ในขณะ เดียวกันการปรับเปลี่ยนสภาพภูมิอากาศ ซึ่งท�ำให้ผลผลิตน้อยลง การพัฒนาเมืองที่รุกล�้ำ เข้าไปท�ำให้เกิดการปรับเปลี่ยนวิถีชีวิตชาวสวน ขาดช่วงทายาทผู้สืบทอดความรู้ความเข้าใจ ในการจัดการสวน จนถึงกระทั่งการรื้อท�ำลาย สวนทุเรียน เป็นสาเหตุส�ำคัญที่ท�ำให้พันธุ์ทุเรียน ที่เคยมีหลากหลายเริ่มสูญหายไป การสูญเสีย ภูมิปัญญา ระบบนิเวศ และทรัพยากรพันธุกรรม จะเป็นภัยคุกคามต่อความมั่นคงทางอาหารและ เศรษฐกิจของประเทศไทย ซึ่งพึ่งพาธุรกิจการเกษตร เป็นหัวใจส�ำคัญ ในจังหวัดนนทบุรีมีพื้นที่ที่มีการปลูก ทุเรียนหลากหลายพันธุ์ในหลายต�ำบลในทุก อ�ำเภอ ได้แก่ อ.เมือง, อ.บางกรวย, อ.บางบัวทอง, อ.บางใหญ่, อ.ปากเกร็ด และ อ.ไทรน้อย โดยมีพื้นที่ ปลูกมากที่สุด ต.บางกร่าง ในเขต อ.เมือง พื้นที่ ปลูกทุเรียนในจังหวัดนนทบุรีลดลงอย่างต่อเนื่อง จาก ๓,๔๕๗ ไร่ ในฤดูกาลผลิต พ.ศ.๒๕๔๙/๕๐ (กรมการค้าภายใน, ๒๕๕๕) เหลือเพียงประมาณ ๒,๙๔๑ ไร่ ในปี พ.ศ.๒๕๕๔ และมหาอุทกภัย พ.ศ.๒๕๕๔ ได้สร้างความเสียหายรุนแรงต่อพื้นที่ สวนทุเรียนในจังหวัดนนทบุรีที่ปัจจุบันคงเหลือ อยู่เพียง ๔๓ ไร่ (ประชาชาติธุรกิจ online, ๒๕๕๕) สถานการณ์ทุเรียนนนท์