โครงการศึกษาประวัติสวนทุเรียนนนท์ ฯ

30 7. ชงโลง ชงโลง หรือ โพง เครื่องวิดนํ้ารูปคล้ายเรือครึ่งท่อน มีด้ามถือ ผูกแขวนเข้ากับขาหยั่ง แล้วจับ ด้ามให้พุ้ยนํ้าเข้าออกตามต้องการ โชงโลง ก็ว่า (ถิ่น–อีสาน) กะโซ้. (ราชบัณฑิตยสถาน, 2546) ชงโลง เป็นเครื่องมือใช้สําหรับวิดน้ําเข้าร่องสวน ลักษณะคล้ายเรือครึ่งท่อน แต่มีลักษณะเล็ก กว่า มีด้ามยาว ด้านบนผูกติดกับไม้ขาหยั่งค้ํายัน เพื่อผ่อนแรงตอนวิดน้ํา เวลาติดตั้งจะวางชงโลงไว้ที่ แหล่งน้ําหลังคันดินกั้นร่องสวน เวลาวิดน้ําจะจับด้ามชงโลงดึงถอยหลังแล้วดันตักน้ําให้สาดไปข้างหน้า เพื่อนําน้ําเข้าไปในร่องสวน (หนุ่มวัฒนะกับภูเขาทอง, 2554) ป๎จจุบัน การใช้ชงโลงวิดน้ําเพื่อการเกษตร มักไม่ค่อยใช้กันเหมือนในอดีต เนื่องจากมีเครื่องสูบ น้ําเข้ามาใช้แทนที่ เป็นการประหยัดเวลาและแรงงาน วิธีการใช้งาน ตั้งขาหยั่งค้ํายัน ผูกเชือกกับด้ามยาวของชงโลงผูกห้อยติดกับไม้ขาหยั่งค้ํายัน เพื่อผ่อนแรงตอนวิดน้ํา เวลาติดตั้งจะวางชงโลงไว้ที่แหล่งน้ําหลังคันดินกั้นร่องสวน เวลาวิดน้ําจะจับ ด้ามชงโลงดึงถอยหลังแล้วดันตักน้ําให้สาดไปข้างหน้าเพื่อนําน้ําเข้าไปในร่องสวน ภาพที่ 6 ชงโลง ที่มาของภาพ : นกน้อยแห่งโพหัก, 2552 ; หนุ่มวัฒนะกับภูเขาทอง, 2554